το ουζμπεκιστάν είμαι εγώ

υπάρχει ένας χάρτης στο μυαλό μου με φωτάκια που αναβοσβήνουν. είναι οι τόποι που με περιμένουν να καρφώσω το σημαιάκι μου, να γράψω περήφανα σ’ ένα πετραδάκι τους πως ήμουν  κι εγώ εκεί. κάποιοι απ τους προορισμούς μου με περιμένουν χρόνια, με αφορμή ένα βιβλίο που διάβασα στο δημοτικό ή μια φωτογραφία που έπεσε τυχαία στα χέρια μου. σε μερικούς αδημονώ να επιστρέψω ελπίζοντας σε μια πληρέστερη εμπειρία ή στην επανάληψη μιας στιγμιαίας ευτυχίας. άλλοι είναι μέρος ενός ολόκληρου σενάριου που έχω φτιάξει και θέλω να δω να πραγματοποιείται.

το ουζμπεκιστάν δεν ήταν τίποτα απ’ όλα αυτά. δεν το είχα στο χάρτη μου. δεν με είχα φανταστεί να περιδιαβαίνω τους δρόμους της σαμαρκάνδης και τα στενά στο κέντρο της μπουχάρα. η βόλτα στα κάστρα του δρόμου του μεταξιού δεν ήταν στα άμεσα σχέδιά μου. πήγα ακολουθώντας μια παρόρμηση. και τελικά το αγάπησα.

IMG_0376

ένα ταξίδι είναι κυρίως μια νοητική κατάσταση, μια εμπειρία που αλλάζει λίγο το πώς βλέπεις τη ζωή σου, την καθημερινότητα στην οποία αναγκαστικά επιστρέφεις, το πώς τελικά ορίζεις τον εαυτό σου μέσα στον κόσμο. πρέπει με προσοχή να εκθέτουμε τα μάτια μας στις εικόνες αυτού του κόσμου. μεντρεσέδες και τζαμιά μ’ ένα ύφος που δεν είχα ξανασυναντήσει (από ασία μόνο στην κωνσταντινούπολη είχα βρεθεί, κι αυτό για λίγο), εγκαταλελειμένα κάστρα στη μέση της ερήμου, γιούρτες μογγολικές μέσα στη στέπα. τα χελιδόνια που κλέβουν την παράσταση πετώντας ανάμεσα στις πολεμίστρες στη χίβα, αποικίες πουλιών που φωνάζουν δυνατά μέσα στο αγιάζ καλά, που περιμένουν να φύγουν οι ενοχλητικοί τουρίστες για να συνεχίσουν να φτιάχνουν τις φωλιές τους στα μισογκρεμισμένα τείχη. τα ας-τα-πούμε-ψαρόνια που πετάνε σε σχηματισμούς στον ουρανό της σαμαρκάνδης. δεν ξέρω πόση γλυκιά φασαρία κάνουν πια τ’ αηδόνια στις πλάτρες, πάντως τα ουζμπεκικά πτηνά μάλλον τα συναγωνίζονται επάξια.

IMG_0430

όχι, δεν πήγα μόνο για bird-watching, είδα κι ανθρώπους. διαφορετικοί άνθρωποι, σε μια χώρα με σύνθετη ιστορία που ψάχνει ακόμα το δρόμο της στον κόσμο. παντού τα μογγολικά χαρακτηριστικά, τα χρόνια της σοβιετικής ένωσης αποτυπωμένα στ’ ανοιχτά δέρματα και τα ξανθά μαλλιά μερικών, τα μαύρα καπελάκια με τις πιπεριές, για το μάτι, στους μεσήλικες, τα χρώματα όλα στα ρούχα των γυναικών. φιλικοί, με μια εγκαρδιότητα να παλεύει με την επιφύλαξη, όχι πολύ συνηθισμένοι σε δυτικούς αλλά ευχάριστοι κατά κανόνα άνθρωποι. στις αγορές, στα τουριστικά μέρη, στα μικρά στενά όπου είχαν τα σπίτια τους.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

έξω απ’ τα χαμηλά τους σπίτια, αλλά και σε διάφορα εστιατόρια υπάρχουν τα ‘κρεβάτια’, υπερυψωμένες κατασκευές όπου ξαπλώνουν εν είδει ανάκλιντρου, τρώνε και πίνουν συζητώντας κάτω από αναρριχώμενα φυτά ή δέντρα για τη δροσιά. ένα κρεβάτι όπου δέχονται φίλους και συγγενείς για να μοιραστούν τις εντυπώσεις και τις γεύσεις της μέρας που πέρασε. μαξιλάρια τοποθετημένα περιμετρικά για περισσότερη άνεση, ένα πολύ χαμηλό τραπεζάκι ίσως στη μέση, χαλιά υφαντά για χρώμα.

μεταξωτά και χαλιά δικά τους, γεύσεις περίεργες σε ξηρούς καρπούς, μπαχαρικά, πλακάκια να καλύπτουν τα σημαντικά μνημεία, σε μπλε και τιρκουάζ, μάλλον για να καλύψουν την ανάγκη για θάλασσα σε μια διπλά περίκλειστη χώρα. ένα ισλάμ χαλαρό αλλά παρόν, μια πρώην σοβιετία σε αναζήτηση ταυτότητας. και τα σουμ, το τοπικό νόμισμα, με μεγαλύτερο χαρτονόμισμα αυτό των 1000 (περίπου 33 λεπτά). εμείς που ανταλλάξαμε 300$ στη μαύρη πήραμε 720.000 σουμ. έμεινα στο άβολο του όγκου τόσων χαρτονομισμάτων. έβλεπα όμως στους ντόπιους τη χαρά που ένιωθαν όταν μέτραγαν και ξαναμέτραγαν τα τουβλάκια με χαρτονομίσματα που χρειαζόταν να δώσει κανείς για ν’ αγοράσει κάτι. σαν το κέρδος να γίνεται αισθητό και μέσα απ’ την αίσθηση της αφής. προτιμούσαν κατά κανόνα τα ευρώ και τα δολάρια, εικάζω επειδή δε χρειάζεσαι μισό μεροκάματο για να τα μετρήσεις.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

δε θεωρώ ότι γνώρισα σε βάθος το σημερινό ουζμπεκιστάν. ψήγματα ανακάλυψα. μια σύλληψη δίπλα στο εστιατόριο που τρώγαμε, τους αστυνόμους με τις πράσινες στολές πανταχού παρόντες, τις ρήσεις του πανεπιστήμονα προέδρου καρίμοφ γραμμένες παντού, σε τοίχους, ταμπέλες, μουσεία, τη φωτογραφία του στολισμένη σε δημόσια κτίρια, την επιφύλαξη του johangir πριν μας πει πως ναι, βέβαια του αρέσει ο πρόεδρος. δε μιλήσαμε για τα βασανιστήρια για τα οποία κατηγορείται το καθεστώς, για την αναβίωση μογγολικών μεθόδων τύπου βράσιμο του εχθρού. μείναμε στο ευνομούμενο κράτος. συμμορφωθήκαμε στο ‘όχι φωτογραφίες’ στο αεροδρόμιο, στους σταθμούς του μετρό, γύρω από το πρώην κτίριο της kgp. κι όταν βρεθήκαμε στις γιούρτες μας, γύρω από την πυρά που μας ένωσε μ ένα γκρουπ γάλλων, με τον οικοδεσπότη να τραγουδάει, εγώ περίμενα να σβήσει επιτέλους η φωτιά για να μπορέσω να δω όλα αυτά τ’ αστέρια που εξασφαλίζει η διαμονή στη μέση του πουθενά και μια εύλογη ποσότητα ουζμπεκικής βότκας.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

 

 

περίμενε καιρό αυτό το ποστ στα πρόχειρα. αλλά τελευταία, όλο ταξίδια μου ‘ρχονται στο νου, όλο κάπου πάνε κι οι υπόλοιποι γύρω μου, και το θυμήθηκα.

ο λουδοβίκειος τίτλος είναι κλεμμένος απ τον μακτσακ

Advertisements

One thought on “το ουζμπεκιστάν είμαι εγώ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s